Open parkeerdata

Een parkeerplaats zoeken in de stad zorgt voor aanzienlijk zoekverkeer. Het gevolg is: tijdverlies, ergernis, onnodig gebruik van de weg en belasting van het milieu. Dat kan anders. De reiziger moet voor vertrek, onderweg en op de plaats van bestemming op maat informatie krijgen over de mogelijkheden, kosten en actuele beschikbaarheid van parkeervoorzieningen. Dat kan vijf tot twintig procent van het zoekverkeer in de stad besparen. Daarom is in 2013 het project onder de naam ‘Open Parkeerdata’ gestart.

Om dergelijke adequate parkeerinformatie te kunnen bieden, hebben dienstverleners van verkeersinformatie statische en dynamische parkeerdata nodig. Deze partijen hebben grote belangstelling voor parkeerdata omdat ze daarmee (nog) betere diensten, navigatiesystemen en apps (pre-trip, on-trip) kunnen ontwikkelen, om daarmee de reiziger nog beter te informeren over hun verplaatsingsmogelijkheden. Een belangrijke randvoorwaarde voor het tot stand komen van deze diensten is dat er een grote dekkingsgraad en laagdrempelige toegang tot de data over parkeerplaatsen moet zijn.

Het project Parkeerdata kan dus alleen succesvol zijn als zowel publieke als private parkeerexploitanten hun statische en dynamische parkeerdata beschikbaar stellen. Daarbij is het essentieel dat de kwaliteit van de data op orde is. De publieke instanties zetten hierbij in op het open data beleid.

Statische parkeerdata

Statische parkeerdata heeft betrekking op parkeerinformatie zoals capaciteit, tarieven, openingstijden en locatie gegevens van openbare parkeerplaatsen. Op dit moment is deze statische parkeerdata ontsloten voor alle gemeenten waar gereguleerd parkeren is ingevoerd. Dat zijn op dit moment ongeveer 150 gemeenten. Die gegevens worden onder de voorwaarden van het open data beleid op internet vrijgegeven.

De komende tijd vullen publieke en private parkeerorganisaties deze dataset aan met extra informatie. Daarbij moet je denken aan bijvoorbeeld GPS-coördinaten van in- en uitgangen, doorrijhoogte, rolstoeltoegankelijkheid van parkeerfaciliteiten. Daarnaast wordt komende periode energie gestoken om de kwaliteit van de parkeerdata naar een hoger plan te brengen. Hierbij is het belangrijk dat de parkeerdata door gemeenten actueel wordt gehouden.

De RDW publiceert de parkeergegevens. De parkeerdata eigenaren beheren zelf de parkeerdata die in het open data portaal van RDW staan. De verantwoordelijkheid voor het actueel en kwalitatief op orde te houden ligt immers bij de eigenaren van de parkeerdata (gemeenten, publieke en private parkeerbedrijven). Zij geven nieuwe parkeerinformatie, wijzigingen of fouten door aan de RDW.

Deze kaart geeft inzicht in de statische parkeerdata die aanwezig is in Nederland

In deze afbeelding vindt u een aantal zaken opgenomen:

  • Een geografische kaart waarop de parkeertariefgebieden en slagboomparkeerlocaties zichtbaar zijn
  • Per parkeeritem is het aanklikbaar om informatie op te vragen over onder andere:
    • Laatste update data
    • Data eigenaar
    • Tarieven, tijdsperiode geldigheid tarieven
  • Er komt een feedback mogelijkheid, waardoor een gebruiker een respons kan geven of informatie klopt. Deze feedback wordt geleverd aan de dataleverancier. Het betreft dus een open platform, zonder enige vorm diensten tegen een financiële vergoeding]

Dynamische parkeerdata

Dynamische parkeerdata bevat informatie over het actuele aantal vrije parkeerplaatsen. Publieke en private parkeerexploitanten stellen deze datainformatie zelf via een dataportaal beschikbaar. Dat doen ze volgens een vastgestelde standaard (SPDP). Daarmee wordt gegarandeerd dat marktpartijen de data van verschillende exploitanten laagdrempelig kunnen gebruiken.

Deze kaart geeft inzicht in de dynamische parkeerdata die aanwezig is in Nederland

Standaard voor Parkeerdata

In december 2015 is de tweede versie van het Standaard Protocol voor (Dynamische) Parkeerdata (SPDP, versie 2.0) gepubliceerd De standaard beschrijft de betekenis en het formaat van de data-elementen en het protocol van uitwisseling. Primair gaat het om dynamische data oftewel het actuele aantal nog beschikbare parkeerplaatsen.  

Verspreiden en terugvinden van parkeerdata

Hieronder staat beschreven wie welke rol heeft in het beheren, verspreiden en terugvindbaar maken van parkeerdata:

  • Het beheer van statische parkeerdata ligt bij de eigenaar van de parkeerdata
  • Het ontsluiten en publiceren van statische parkeerdata vindt plaats bij de RDW. De data-eigenaar en beheerder van statische parkeerdata krijgen een beheertool aangereikt van de RDW. Deze data is ontsloten volgens de normen van het open data beleid.
  • Het beheer, ontsluiten en publiceren van dynamische parkeerdata is een verantwoordelijkheid voor de data-eigenaar.
  • Op dit moment zijn er (minstens) twee partijen die parkeerdata aan willen bieden als Business-to-Business dienst: Prettig Parkeren en Monotch.
  • Het terug vindbaar maken van de verschillende datasets is een rol voor marktpartijen.
    • Monotch heeft deze rol opgepakt met de marktplaatsvoordata.nl een dienst om de verschillende datasets op te vragen. Hieronder vallen ook verschillende open datasets.
  • Daarnaast heeft Monotch de ambitie om namens de private parkeerexploitanten de dynamische data beschikbaar te stellen voor een ieder die hiertoe akkoord gaat met de gestelde voorwaarden. Monotch zal namens de parkeerexploitanten de overeenkomst sluiten met afnemers , dat zij zich houden aan de gestelde voorwaarden voor afname die exploitanten hebben opgesteld. Monotch zal hiermee volledig onafhankelijk, zonder databewerking en zonder commercieel belang deze datasets aan derden toegankelijk maken.
  • Monotch levert diensten tegen financiële vergoeding om het eenvoudiger te maken om de verschillende parkeerdatasets te gebruiken.
  • Prettig Parkeren gebruikt op dit moment de beschikbare statische data en verrijkt deze met een eigen kwaliteitstoets.  Deze statische parkeerdata kan door marktpartijen worden afgenomen tegen een financiële vergoeding.
  • ANWB gebruikt op dit moment de beschikbare statische data en verrijkt deze met een eigen kwaliteitstoets.  Deze statische parkeerdata kan door marktpartijen worden afgenomen tegen een financiële vergoeding.
  • Vanuit het ministerie wordt nagedacht om een kwaliteitstoets op parkeerdata via een open platform in het leven te roepen, waarbij de open data sets kunnen worden verbeterd.

Doorontwikkelen van dynamische parkeerdata

De komende tijd maakt het programma Beter Benutten zich hard om ook andere publieke en private parkeerexploitanten hun dynamische parkeerdata vrij te geven. Een aantal exploitanten is met de voorbereiding al in een vergevorderd stadium. Andere exploitanten zijn recentelijk aangesloten bij het project. In onderstaande tabel is weergegeven, welke gemeenten concreet bezig zijn met dynamische parkeerdata.

Dynamische parkeerdata in ontwikkeling  
Almere Groningen (P+R terreinen) Sittard-Geleen
Amersfoort 's-Hertogenbosch Tilburg
Amsterdam (nog niet conform SPDP) Leeuwarden Utrecht
Arnhem Leiden Veere
Assen Nijmegen Zaanstad
Deventer Oosterhout Zoetermeer
Enschede (terrein UTwente) Rotterdam Zwolle

 

Daarnaast stelt Q-Park haar dynamische parkeerdata onder voorwaarden beschikbaar.

Rendement

Het aanbieden van verbeterde en uitgebreide parkeerinformatie rendeert volgens een door MU-Consult uitgevoerd onderzoek. In hun berekening voor de vier grote steden zou het gaan om tussen de 66.000 tot 357.000 minder voertuigverliesuren en 1,5 miljoen tot 8,4 miljoen vermeden voertuigkilometers. In geld uitgedrukt gaat het om een opbrengst tussen de € 600.000 - € 3 miljoen per jaar. Daarbovenop komen nog opbrengsten zoals een aantrekkelijkere stadscentra, minder uitstoot en lagere ruimteclaim. Deze opbrengsten verdrievoudigen wanneer de G4 tot de G32 worden uitgebreid.

Wanneer informatie van alle gemeenten beschikbaar is, groeien de baten exponentieel met een factor elf. De maximale opbrengsten van minder zoekkilometers, voertuigverliesuren en aantrekkelijkere stadscentra, als gevolg van betere parkeerinformatie, worden voor heel Nederland geschat op ca. €65,0 miljoen per jaar.